​​Харажатлар

​​Харажатлар Харажатлар - бу компаниянинг фаолияти давомида активларни чиқиб кетиши ёки мажбуриятларнинг кўпайиши туфайли юзага келадиган иқтисодий фойдаларнинг пасайиши.  Харажатлар капитални камайтиради. Харажатларни тан олиш, мажбуриятларнинг кўпайиши ёки активларнинг камайиши билан бир вақтда содир бўлади (масалан, иш ҳақи ҳисоблаб чиқилган: харажатлар ва ходимларга қарзлар шаклланган). Харажат ва Пул тўлаш бир хил нарса эмас. Масалан, сиз машина сотиб олдингиз. Шу пайтдан бошлаб автомобил нархи пасайишни бошлайди. Харажат бор, лекин пул тўламайди. Пул ва харажатларни аралаштирманг! Активлар, мажбуриятлар ва капитал ҳар қандай санада баҳоланади. Даромад ва харажатлар давр учун ҳосил бўлади. Харажатлар ва тўловлар бир нарса эмас. Мисол. Агар сизда пул бўлса, сиз сомса сотиб олдингиз.  Сиз активни сомсага алмаштирдингиз.  Яъни маҳсулот ни пулга, пулни маҳсулотга. Пул кўчиши бу актив. Айни пайтда сизда ҳали ҳеч қандай харажатлар йўқ. Харажат қачон пайдо бўлади? Сиз сомсани еяётганингизда. Сизнинг сомсангиз бор эди - уни едингиз ёки қайта сотдингиз. Бизнесда ҳам худди шундай. Сиз маҳсулотни пулга сотиб олдингиз - бу ҳали харажат эмас, бу актив, бу бир формадан бошқа формага ўтиши, тугалланмаган иш ёки омбордаги маҳсулот. Маҳсулот йўқ бўлиб кетгач, сизда бу актив йўқ, энди у билан ҳеч нарса қила олмайсиз, кейин бу харажат бўлади. Амортизация билан шунга ўхшаш мисол. Агар компания узоқ муддатли лойиҳаларни амалга оширса ёки узоқ ишлаб чиқариш циклига эга бўлса, барчаси операциялар айни бўлади. Биринчидан, сиз харажатларни йиғасиз, яъни материаллар учун тўловларни тўлайсиз, ходимларга, пудратчиларга иш ҳақи тўлайсиз. Сизда "тугалланмаган иш" активингиз бор. Иш тугалланиб, мижозга топширилганда (сиз ушбу "сомса" ни топширдингиз), сизда бу сомсанинг нархига тенг харажат бор, ва шунга мувофиқ, мижоз билан ишни қабул қилиш актдаги сумма, тушум (выручка) бор. Пул бу хали фойда дегани эмас Пул - бу ҳар қандай вақтда кассада, банкда, чўнтакда мавжуд бўлган ҳисоб-китобларнинг жисмоний қолдиғи.  Қолдиқ пул = пул тушумлари минус пул тўловлари. Компанияга пул тушумлари қуйидагилар манбаълардан бўлиши мумкин Фойда ва харажатлар қуйидагилар бўлиши мумкин Фойда - бу компаниянинг ишлаган натижаси, яъни маълум даврдаги фойда ва зарарлар ўртасидаги фарқ.  Агар компанияда, юқорида айтганимиздек, барча тушумлар фойда бўлмаса ва барча тўловлар - бу харажатлар бўлмаса, унда фойда хам давр охиридаги пул қолдиғига тенг бўлмайди. ---- Telegram | Facebook | Instagram | YouTube | 🌐