5-Пост. Эмпатия

5-Пост. Эмпатия Ҳозир ИИ билан қизиқ бир нарса бўляпти. У аллақачон сизга, сизни тушунаётгандек, гапиришни ўрганди. Тўғри сўз танлай олади. Юмшоқ жавоб бера олади. Керакли пайтда жуда ўринли гап ҳам айтиб қўяди. Шу ерда кўпчиликда хавфли бир фикр пайдо бўлади: демак, эмпатия ҳам автоматлашар экан-да. Йўқ. Автоматлашмайди. Эмпатияга ўхшаш нарсани бериш мумкин - ҳа. Лекин ҳақиқий эмпатияни - йўқ. Чунки эмпатия - бу “тўғри гаплар” тўплами эмас. Бу фаол тинглаш техникаси ҳам эмас. “Сизни тушунаман” деган жумла эса умуман эмпатиянинг ўзи эмас. Эмпатия - бу одам ичида ҳозир нима кечаётганини ҳис қила олиш. Ҳатто у ўзи ҳам буни аниқ тушунтиролмаётган бўлса ҳам. Мана шу ерда ИИнинг муаммоси катта. У: - бизнесни ойлаб асаб билан кўтариб юриб, барибир пул етишмаётганини кўриш нималигини; - ҳамма нарсани бўлишган шерик сизни ярим йўлда ташлаб кетиши нималигини; - жамоа сизга “жавобни биладиган одам” деб қараб турган пайтда, ўзингиз ичида аниқлик бўлмаслигини; - ташқи томондан тинч кўриниб, ичида эса аллақачон ҳаммаси таранглашиб кетганини. нима эканлигини билмайди. ИИ буларни тасвирлаб беради. Ҳатто чиройли қилиб тасвирлайди. Лекин бошидан ўтказмайди. Шунинг учун у энг муҳим жойни ушлай олмайди - нюансни. Бизнесда бу жуда тез кўринади. Мисол учун ходим айтса-ки: “Чарчадим.” Қоғозда бу оддий гап. Лекин тажрибали раҳбар баъзан бу гап ортида нима турганини эшитади: одам "выгореть" қилган; ёки хафа; ёки қўрқяпти; ёки кетишга қарор қилиб бўлган, фақат ўзига ҳали тан олмаган. ёки мижоз айтади: “Ўйлаб кўрай.” ИИ буни нейтрал жавоб деб қабул қилиши мумкин. Тажрибали одам эса билади: бу ерда ишончсизлик ҳам бўлиши мумкин, хато қилиш қўрқуви ҳам, юқоридан босим ҳам, пул масаласи ҳам, сизга шубҳа ҳам. Фарқ шу ерда. Эмпатия - бу сўзларни эшитиш эмас. Эмпатия - сўз ортидаги одамни эшитиш. Бу эса тажрибасиз бўлмайди. Йиқилишсиз бўлмайди. Уят, йўқотиш, хато, оғир қарорларсиз бўлмайди. Менимча, кучли тадбиркорлар вақт ўтиб “эмоционал интеллектни ўргангани” учун юмшаб қолмайди. Ҳаёт уларни яхшигина "уриб ўтгани" учун юмшайди. Шундан кейин бошқаларни ҳам яхшироқ ҳис қила бошлайди. Бу нарсасиз одамларни узоқ бошқариб бўлмайди. Босим қилиш мумкин. Интизом ўрнатиш мумкин. Ҳаммасини KPI, регламент ва назоратга ўраб ташлаш мумкин. Лекин жамоангиз қай ҳолатда эканини тушунмасангиз - қаерда чарчоқ, қаерда қўрқув, қаерда жаҳл, қаерда маъно йўқолган - барибир бир жойда тиқиласиз. Чунки бизнесни жадваллар қилмайди. Бизнесни одамлар қилади. Одамларда эса кайфият ҳам, шубҳа ҳам, хафа бўлиш ҳам, куч ҳам, куйиш ҳам бўлади. ИИ тезлик беради. Таҳлилда ёрдам беради. Матн ёзади. Гипотеза ташлайди. Бунинг ўзи кам эмас. Лекин у қийин суҳбатда ҳақиқатан “ёнда туролмайди”. Қачон босим қилиш кераклигини ҳис қилмайди. Қачон эса жим бўлиб, фақат эшитиш кераклигини ҳам. А ростини айтсам, баъзи пайтда шу ҳар қандай стратегиядан муҳимроқ. Шунинг учун мен саволни бундай қўйган бўлардим: ИИ эмпатияни алмаштирадими? - эмас. Ҳамма тез матн, тез ғоя, тез ечим чиқарадиган дунёда устунлик кимда қолади? Одамни ҳақиқатан тушунадиган одам-да. “Аудитория”ни эмас. “Сегмент”ни эмас. “Лавозим”ни эмас. Одамни. Тирик одамни. Қўрқуви, амбицияси, ожизлиги ва оғриғи билан. Бу секинроқ ишлайди. Автоматлашмайди. Ва айнан шунинг учун қадри фақат ошиб боради. Кейинги пост - ишонч ҳақида. Менимча, бизнесда энг кам баҳоланадиган активлардан бири шу. Ақлли бўлиш мумкин, тез бўлиш мумкин, технологияли бўлиш мумкин. Лекин агар сизга ишонишмаса - ўйин анча қийинлашади. --- Рақамларни ҳисобланг, бизнес билан шуғулланинг!