Пул сезилмасдан "сизиб" чиқиб кетади. (Бунга фақат ўғирлик сабаб бўлмайди)

Пул сезилмасдан "сизиб" чиқиб кетади. (Бунга фақат ўғирлик сабаб бўлмайди) Компаниялар пулни "биттада" камдан-кам йўқотади. Йўқотиш ойлар ва харажат моддалари бўйича шунчалик нозик тарзда тарқалиб кетади-ки, уни бирон бир алоҳида ҳисоботда жисмонан кўриш имконсиз. Кассадан бирданига 50 млн сўм йўқолса, буни бир соат ичида биласиз. Аммо худди шу сумма йил давомида тенг қисмларга - ойига 4 млн сўмдан бироз кўпроқ - тарқалиб кетса, катта эҳтимол билан буни умуман сезмайсиз хам. Кичик, ишлаб чиқариш бизнеси молияси билан 15 йил шуғулланиб, доим бир хил манзарани кўраман: йўқотишлар сезилмай қолади, чунки уларни "яширишади", "ўғирлашгани"дан эмас. Улар сезилмаганидан, чунки улар вақт бўйича ва ўнлаб турли моддалар бўйича тарқалиб кетганидан. Шартли мисолни олайлик. Йиллик тушум - 1,5 млрд сўм, рентабеллик - 14%, яъни 210 млн сўм соф фойда. Энди тасаввур қилинг: компания сезилмасдан тушумнинг 3,5 фоизини йўқотяпти - бу 52,5 млн сўм. Харажатлар таркибида бундай сумма — бир-икки модда бўйича атиги бир неча фоизлик "отклонение", бунга ҳеч бир ҳисобот реакция бермайди. Аммо фойдада бу аллақачон чорак қисм - янада аниқроқ айтсак, топилган ҳар тўртинчи сўм. Бу йўқотишни фақат сотувлар билан қоплаш учун айланмани яна 375 млн сўмга - яъни чоракка — ошириш керак бўлади. Ҳисоботини таҳлил қилган мижозларимиздан бирида йил давомида тушум 1,5дан 1,77 млрд сўмгача ўсди - 18 фоизлик ўсиш, ва эгаси бундан фахрланарди. Соф фойда эса деярли жойидан қимирламади: 210дан 220 млн сўмгача, яъни атиги 5 фоизга яқин. Аввалги рентабеллик сақланганда фойда тахминан 248 млн сўмгача ўсиши керак эди - деярли 28 млн сўмлик фарқ бирданига уч жойда "сочилиб" кетди. - Транспорт харажатлари ошди, чунки компания юқорироқ тарифли янги ташувчига ўтди. - Асосий мижозлардан бири бир вақтнинг ўзида катталаштирилган чегирма ва узунроқ кечиктирилган тўловга эришди, буни олдиндан ҳеч ким ҳисоблаб кўрмаган. - Таъминот бўлими эса бир йил олдин металлнинг қимматроқ таъминотчисига ўтган ва бу ҳақда бошқаларга хабар бермаган. Компания ичида бу учта нарсанинг ҳар бирини алоҳида кимдир билган.Гап шунда-ки, Чегирмани сотув менежери келишади. Логистикани омбор танлайди. Таъминотчи билан шартномани "закуп" ходими имзолайди. Уларнинг ҳар бири ўз участкаси учун оқилона қарор қабул қилган - шунчаки бу қарорларни ҳеч ким бир "қолип"га йиғмаган. Гап одамларни назорат қилишда эмас, балки бу қарорларнинг барчаси йиғиладиган жой умуман борми - шунда. Ушбу мижознинг рақамларини биринчи марта бир жадвалга йиғганимизда - ўз бизнеси бўйича маълумотларни ўзининг "тизимида" аллақачон бир неча йилдан бери юритиб келарди - учала сабаб ҳам ёнма-ён "турар"ди. Алоҳида ҳар бири арзимас нарсадек кўринарди хам. Фақат унга бу рақамлар "нега керак"лилигини айтмаган. Биргаликда эса улар компания бутун йил давомида ишлаган фойда ўсишининг деярли тўртдан уч қисмини олиб кетган эди. Бу ерда пул "одатдаги" маънода йўқолмаган. Шунчаки пулга таъсир қиладиган қарорлар турли бўлимларга тарқалиб кетган, ва уларни бир жойга йиғиб, якуний натижа учун жавоб бериш - ҳеч кимнинг зиммасида эмас. Агар шунга яқин ҳолатни ўз компаниянгизни таниган бўлсангиз - комментарийда фикр билдиринг: сизнингча, кўпинча қайси бўлимда шундай майда-чуйда пуллар йўқолади? Ва бу постни, бунга "эътибор қаратиши керак" бўлган ҳамкасб-тадбиркор билан хам улашиб қўйинг. --- Рақамларни ҳисобланг, бизнес билан шуғулланинг!